Strona główna
Hamulce i zawieszenie
Jak działa ABS w samochodzie?

Jak działa ABS w samochodzie?

Hamulec przy kole samochodu

ABS (Anti-lock Braking System) zapobiega blokowaniu kół podczas hamowania. Jego głównym zadaniem nie jest samo skrócenie drogi hamowania, lecz zachowanie sterowności samochodu, gdy kierowca musi gwałtownie zwolnić lub ominąć przeszkodę. W aucie z ABS należy mocno wcisnąć hamulec i utrzymać nacisk, a nie pompować pedałem.

Czym jest ABS i po co stosuje się go w samochodzie?

ABS to elektroniczny układ przeciwblokujący hamulce. Podczas gwałtownego hamowania koło może przestać się obracać i zacząć ślizgać po nawierzchni. W takiej sytuacji samochód traci przyczepność, a obracanie kierownicą nie daje kierowcy pełnej możliwości zmiany toru jazdy.

System ogranicza to ryzyko, utrzymując koła na granicy poślizgu. Dzięki temu mogą nadal się obracać, a kierowca zachowuje większą kontrolę nad kierunkiem jazdy. ABS jest szczególnie przydatny podczas hamowania na mokrej, oblodzonej lub nierównej nawierzchni.

Jak działa ABS?

Po naciśnięciu pedału hamulca czujniki obserwują prędkość obrotową poszczególnych kół. Jeżeli sterownik rozpozna, że jedno z nich zaczyna zwalniać szybciej niż pozostałe i może się zablokować, modulator zmienia ciśnienie płynu hamulcowego w jego obwodzie. Ciśnienie jest zmniejszane, a po odzyskaniu obrotu ponownie zwiększane.

Ten cykl powtarza się bardzo szybko i niezależnie dla każdego koła. Kierowca może wtedy usłyszeć stukanie lub wyczuć pulsowanie pedału hamulca. To skutek pracy elektrozaworów i pompy, a nie oznaka uszkodzenia.

Najważniejsze elementy układu ABS to:

  • Czujniki prędkości obrotowej kół – przekazują do sterownika informacje o zachowaniu każdego koła.
  • Sterownik ABS – analizuje sygnały i rozpoznaje ryzyko blokady.
  • Modulator ciśnienia – reguluje ciśnienie płynu hamulcowego w poszczególnych obwodach.
  • Pompa ABS i elektrozawory – umożliwiają szybkie zmniejszanie oraz zwiększanie ciśnienia.

ABS nie zwiększa przyczepności opon. Pomaga jednak wykorzystać ją bez doprowadzania do blokady kół. Z tego powodu nie można twierdzić, że zawsze skraca drogę hamowania. Na asfalcie lub mokrej nawierzchni zwykle poprawia stabilność i może skrócić hamowanie w porównaniu z jazdą na zablokowanych kołach. Na luźnym żwirze albo w głębokim śniegu zablokowane koło może usypywać przed sobą materiał, dlatego samochód z aktywnym ABS-em może zatrzymać się na dłuższym odcinku. Nadal zachowuje jednak większą możliwość kierowania.

Jak hamować awaryjnie z ABS?

W samochodzie wyposażonym w ABS nie należy samodzielnie naśladować pracy systemu przez szybkie pompowanie pedałem. W sytuacji zagrożenia wykonaj następujące czynności:

  1. Zdecydowanie wciśnij pedał hamulca do oporu.
  2. Utrzymuj stały, mocny nacisk aż do zatrzymania lub wyraźnego zmniejszenia prędkości.
  3. Patrz w kierunku wolnej przestrzeni i kontroluj tor jazdy kierownicą.
  4. Nie puszczaj hamulca tylko dlatego, że poczujesz pulsowanie albo usłyszysz pracę układu.

W samochodzie z manualną skrzynią biegów podczas hamowania awaryjnego można jednocześnie wcisnąć sprzęgło. Pomaga to uniknąć zgaśnięcia silnika i wpływu jego oporów na koła. Najważniejszy pozostaje jednak zdecydowany nacisk na hamulec.

Notka ekspercka: drgania pedału, lekkie odbijanie stopy i charakterystyczne terkotanie oznaczają zwykle, że modulator ABS zmienia ciśnienie hamowania. Nie należy wtedy odruchowo zwalniać nacisku. Puszczenie pedału może przerwać działanie systemu i wydłużyć zatrzymanie.

Hamowanie z ABS a hamowanie bez ABS

W samochodzie bez ABS kierowca musi sam ograniczać ryzyko blokady kół. Służy do tego hamowanie pulsacyjne, czyli krótkie naciskanie i zwalnianie pedału. Technika wymaga wyczucia, ponieważ zbyt mocne lub zbyt długie przytrzymanie hamulca może zablokować koła.

Cecha Z systemem ABS Bez systemu ABS
Sterowność Większa możliwość kierowania podczas intensywnego hamowania. Po zablokowaniu kół samochód może sunąć prosto mimo skrętu kierownicy.
Droga hamowania na śliskiej nawierzchni Zwykle krótsza lub porównywalna, ale zależna od podłoża. Na żwirze i głębokim śniegu może być dłuższa. Może się wydłużyć przez poślizg zablokowanych kół.
Technika hamowania Mocne wciśnięcie pedału i utrzymanie nacisku. Hamowanie pulsacyjne, czyli naprzemienne naciskanie i zwalnianie pedału.

ABS nie jest tym samym co ASR ani ESP. ASR ogranicza poślizg kół napędzanych głównie podczas przyspieszania, a ESP pomaga stabilizować tor jazdy. Systemy mogą współpracować, ale odpowiadają za inne zjawiska.

Co oznacza kontrolka ABS?

Kontrolka ABS zwykle zapala się na chwilę po uruchomieniu silnika. Jest to element autotestu. Jeżeli gaśnie, sam sygnał nie wskazuje na usterkę.

Stałe świecenie kontrolki podczas jazdy oznacza, że system wykrył problem i może zostać wyłączony. Przyczyną bywają między innymi uszkodzony czujnik prędkości koła, problem z przewodami lub modulatorem, niski poziom płynu hamulcowego albo usterka innego elementu układu hamulcowego. Dokładnej przyczyny nie da się ustalić wyłącznie na podstawie kontrolki, dlatego samochód powinien trafić do serwisu.

Do czasu diagnostyki należy jechać ostrożnie i zwiększyć odstęp od innych pojazdów. Jeżeli jednocześnie zapala się kontrolka układu hamulcowego, pedał staje się miękki lub hamowanie wyraźnie słabnie, trzeba przerwać jazdę w bezpiecznym miejscu i skorzystać z pomocy.

ABS pomaga zachować kontrolę podczas hamowania, ale nie zastępuje sprawnych opon, właściwej prędkości i prawidłowego stanu hamulców. W sytuacji awaryjnej w aucie z tym systemem najważniejsze jest jedno: mocno wcisnąć pedał i utrzymać nacisk, pozwalając układowi samodzielnie regulować ciśnienie.

Redakcja mikar24.pl

Mikar24.pl to portal dla kierowców, którzy chcą rozumieć swoje auto i dbać o nie bez przepłacania. Piszemy o olejach i płynach eksploatacyjnych, przeglądach i naprawach, mechanice i elektryce, myciu i pielęgnacji karoserii oraz wnętrza, oponach i felgach, a także o tym, jak przygotować samochód na zimę, lato i dłuższą trasę. Zaglądamy też do motocykli, samochodów dostawczych, kamperów i przyczep.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?