Do samochodu należy zastosować wyłącznie czynnik chłodniczy wskazany przez producenta. W starszych pojazdach najczęściej jest to R134a, a w nowszych R1234yf. Nie są one zamienne i nie wolno ich mieszać.
R134a czy R1234yf?
Rodzaju czynnika nie wybiera się według ceny ani własnych preferencji. Decyduje o nim konstrukcja układu klimatyzacji, rok produkcji oraz specyfikacja konkretnego pojazdu. Samochody z okresu przejściowego, zwłaszcza produkowane około 2013–2017 roku, mogą wymagać szczególnej weryfikacji.
| Cecha | R134a | R1234yf |
|---|---|---|
| Okres stosowania | Głównie starsze modele, szeroko stosowany od lat 90. | Przede wszystkim nowsze modele samochodów |
| Wpływ na środowisko | Wyższy potencjał tworzenia efektu cieplarnianego, czyli GWP | Znacznie niższy GWP, dlatego został wprowadzony jako rozwiązanie o mniejszym wpływie na klimat |
| Zastosowanie | Układy zaprojektowane dla R134a | Układy zaprojektowane dla R1234yf |
| Koszt serwisu | Zwykle niższy | Zwykle wyższy |
R1234yf pojawił się w związku z unijnymi ograniczeniami dotyczącymi czynników o wysokim GWP. Nie oznacza to jednak, że można zastąpić nim R134a w dowolnym aucie. Oba czynniki mają inne właściwości i wymagają odpowiedniego osprzętu serwisowego.
Jak sprawdzić czynnik w samochodzie?
Najpewniejszym źródłem informacji jest tabliczka znamionowa układu klimatyzacji. Powinna znajdować się pod maską, zwykle na pasie przednim, w pobliżu chłodnicy lub od wewnętrznej strony maski. Na etykiecie często podano także ilość czynnika wymaganą przez układ.
Przed zakupem preparatu albo wizytą w serwisie sprawdź następujące źródła:
- Tabliczka pod maską – odczytaj oznaczenie R134a albo R1234yf oraz podaną masę czynnika.
- Instrukcja obsługi – informacje mogą znajdować się w rozdziale dotyczącym danych technicznych lub klimatyzacji.
- Dokumentacja serwisowa – może potwierdzić rodzaj czynnika po wcześniejszych naprawach układu.
- Autoryzowany serwis – pracownik może ustalić specyfikację na podstawie numeru VIN.
Sam rok produkcji nie daje pewnej odpowiedzi. Może jedynie wskazywać, który standard jest bardziej prawdopodobny. Jeśli etykiety brakuje albo jest nieczytelna, nie napełniaj układu „na próbę”.
Dlaczego nie wolno mieszać czynników?
R134a i R1234yf nie są kompatybilne. Mają odmienne właściwości termodynamiczne, wymagania dotyczące oleju oraz procedury obsługi. Wprowadzenie niewłaściwego gazu może zaburzyć pracę układu, utrudnić odzysk czynnika i doprowadzić do uszkodzenia sprężarki. Koszt późniejszego czyszczenia oraz naprawy może być znacznie wyższy niż prawidłowy serwis od początku.
Nie należy też traktować uniwersalnych zamienników na bazie węglowodorów jako bezpiecznego rozwiązania dla każdego samochodu. Część takich produktów jest łatwopalna, a ich użycie może być niezgodne z wyposażeniem serwisu, dokumentacją pojazdu lub procedurami producenta. Sam fakt, że preparat jest reklamowany jako zamiennik R134a, nie potwierdza jego zgodności z konkretnym układem.
Przed serwisem klimatyzacji upewnij się, że:
- znasz dokładne oznaczenie czynnika z tabliczki lub dokumentacji pojazdu,
- nie łączysz R134a z R1234yf ani z niezweryfikowanym zamiennikiem,
- serwis dysponuje urządzeniem przeznaczonym do danego typu czynnika,
- ilość napełnienia jest zgodna ze specyfikacją producenta.
Najbezpieczniejsza odpowiedź na pytanie, jaki czynnik do klimatyzacji samochodowej wybrać, brzmi: ten, który wskazuje tabliczka znamionowa pojazdu. R134a pasuje do układów zaprojektowanych dla R134a, a R1234yf do układów przeznaczonych dla R1234yf. Samodzielne napełnianie bez wcześniejszego potwierdzenia typu gazu może uszkodzić układ i stwarzać zagrożenie podczas pracy z czynnikiem pod ciśnieniem.