Wymiana koła wymaga przede wszystkim bezpiecznego zatrzymania samochodu, poluzowania śrub przed podniesieniem auta, ustawienia lewarka w punkcie wskazanym przez producenta oraz końcowego dokręcenia śrub na krzyż. Jeśli miejsce postoju stwarza zagrożenie, nie rozpoczynaj pracy i wezwij pomoc drogową.
Jak zapewnić bezpieczeństwo podczas wymiany?
Zatrzymaj samochód na możliwie płaskim, stabilnym podłożu, z dala od zakrętów, wzniesień i szybko poruszających się pojazdów. Włącz światła awaryjne, zaciągnij hamulec ręczny, wyłącz silnik i wyjmij pasażerów z auta. Przy skrzyni manualnej włącz bieg, a przy automatycznej wybierz pozycję P.
Załóż kamizelkę odblaskową i ustaw trójkąt ostrzegawczy zgodnie z warunkami oraz przepisami. Poza obszarem zabudowanym często stosuje się odległość 30–50 m za pojazdem, a na autostradzie lub drodze ekspresowej 100 m. Jeżeli nie możesz bezpiecznie przejść za samochód, nie ryzykuj ustawiania trójkąta.
Przed rozpoczęciem pracy zabezpiecz koła klinami. Umieść je przy kole znajdującym się po przekątnej względem wymienianego. Możesz użyć fabrycznych klinów albo stabilnych przedmiotów, które ograniczą przetoczenie auta.
Ostrzeżenie: nigdy nie wchodź pod samochód oparty wyłącznie na lewarku. Fabryczny podnośnik służy do krótkotrwałego podniesienia auta w celu wymiany koła, a nie do podpierania pojazdu podczas pracy pod jego podwoziem.
Czego potrzebujesz do wymiany koła?
Przed rozpoczęciem sprawdź, czy masz komplet narzędzi i czy koło zapasowe jest napompowane. Przydatne wyposażenie obejmuje:
| Narzędzie | Zastosowanie |
|---|---|
| Koło zapasowe lub dojazdowe | Zastępuje uszkodzone koło |
| Lewarek | Podnosi samochód w wyznaczonym punkcie |
| Klucz do kół | Służy do luzowania i dokręcania śrub lub nakrętek |
| Klucz dynamometryczny | Pozwala ustawić moment dokręcania wskazany przez producenta |
| Kliny | Ograniczają ryzyko przetoczenia samochodu |
| Rękawice i latarka | Chronią dłonie i ułatwiają pracę po zmroku |
Jeśli samochód nie ma koła zapasowego, może być wyposażony w zestaw naprawczy lub kompresor. Taki zestaw nie zastępuje koła w każdej sytuacji, szczególnie przy poważnym uszkodzeniu opony albo felgi.
Jak wymienić koło w samochodzie krok po kroku?
- Przygotuj samochód. Zabezpiecz pojazd zgodnie z opisanymi zasadami, wyjmij koło zapasowe i narzędzia. Jeśli koło ma kołpak lub osłonę zasłaniającą śruby, zdejmij ją.
- Poluzuj śruby przed podniesieniem auta. Przyłóż klucz do każdej śruby i obróć go w lewo, czyli przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Poluzuj śruby tylko o część obrotu, nie wykręcaj ich całkowicie. Dzięki temu koło pozostające na ziemi stawia opór, a samochód nie kołysze się na lewarku.
- Ustaw lewarek. Punkt podparcia znajdziesz w instrukcji obsługi pojazdu. Zwykle znajduje się przy progu, w pobliżu wymienianego koła, ale konstrukcja różni się między modelami. Nie podpieraj auta przypadkowym elementem podwozia.
- Podnieś samochód. Ustaw lewarek na stabilnym podłożu i podnoś auto powoli. Unieś je tylko na tyle, aby wymieniane koło swobodnie oderwało się od ziemi. Nie kładź się pod pojazdem i nie wkładaj dłoni między oponę a podłoże.
- Odkręć śruby i zdejmij koło. Wykręć wcześniej poluzowane śruby, odkładając je w czyste miejsce. Chwyć koło obiema rękami, przyciągnij je do siebie i odsuń tak, aby nie przeszkadzało.
- Sprawdź koło zapasowe. Przed montażem upewnij się, że nie ma widocznych uszkodzeń i ma właściwe ciśnienie. Przy sezonowej wymianie zwróć uwagę na oznaczenia pozycji, takie jak LP dla lewego przodu lub PP dla prawego przodu.
- Załóż nowe koło. Nasadź je na piastę lub szpilki, pilnując, aby przylegało równo. Wkręć wszystkie śruby ręcznie, żeby nie uszkodzić gwintu.
- Wstępnie dokręć śruby na krzyż. Dokręcaj je kolejno po przekątnej, a nie po obwodzie. Przy pięciu śrubach oznacza to przechodzenie do śruby położonej naprzeciwko lub możliwie najdalej od poprzedniej. Na tym etapie dokręcenie ma jedynie ustabilizować koło.
- Opuść samochód. Powoli opuść pojazd, aż koło oprze się o podłoże, a następnie usuń lewarek. Nie wykonuj pełnego dokręcania, gdy samochód nadal stoi tylko na podnośniku.
- Dokręć śruby finalnie. Użyj klucza dynamometrycznego i wartości podanej przez producenta samochodu. Nie stosuj jednej uniwersalnej wartości, ponieważ moment zależy od modelu, felgi i rodzaju śrub. Dokręcaj nadal na krzyż, aby równomiernie docisnąć felgę do piasty.
- Załóż kołpak i schowaj wyposażenie. Uszkodzone koło włóż do bagażnika, a narzędzia zamocuj tak, aby nie przesuwały się podczas jazdy.
Jeśli śruby są zapieczone i nie da się ich bezpiecznie poluzować bez gwałtownego szarpania, przerwij pracę. Mocne szarpanie kluczem po podniesieniu auta może doprowadzić do zsunięcia samochodu z lewarka. W takiej sytuacji bezpieczniejsza będzie pomoc drogowa lub wulkanizator.
Co zrobić po wymianie?
Koło dojazdowe może mieć ograniczenia dotyczące prędkości i dystansu. Sprawdź oznaczenia na jego boku oraz instrukcję pojazdu. Po założeniu koła wykonaj krótki, spokojny przejazd i zwróć uwagę na drgania, nietypowe odgłosy lub ściąganie samochodu.
Po przejechaniu kilku kilometrów sprawdź dokręcenie śrub, najlepiej kluczem dynamometrycznym. Uszkodzone koło oddaj do serwisu wulkanizacyjnego, a po jego naprawie lub wymianie uzupełnij wyposażenie samochodu.
Jeżeli nie masz bezpiecznego miejsca, sprawnego lewarka, właściwego klucza albo koła zapasowego, zrezygnuj z samodzielnej wymiany. Bezpieczeństwo na drodze jest ważniejsze niż szybkie wykonanie naprawy.