Strona główna
Oleje silnikowe
Olej 5w20 – do jakiego silnika jest przeznaczony?

Olej 5w20 – do jakiego silnika jest przeznaczony?

Silnik samochodowy z wlewanym olejem

Olej 5W20 jest przeznaczony głównie do nowoczesnych silników zaprojektowanych z myślą o niskich oporach pracy, oszczędności paliwa i ograniczeniu emisji CO2. Nie można jednak dobierać go wyłącznie po oznaczeniu lepkości. Równie ważne są norma producenta oraz klasa jakości API, szczególnie w silnikach z bezpośrednim wtryskiem i turbodoładowaniem.

Co oznacza lepkość 5W20?

Oznaczenie SAE 5W20 opisuje zachowanie oleju w niskiej i wysokiej temperaturze. Liczba przed literą W odnosi się do właściwości podczas zimnego rozruchu, a liczba 20 określa lepkość oleju w temperaturze pracy silnika. W przypadku olejów 5W20 parametr HTHS jest zwykle niższy niż w olejach 5W30 lub 5W40. Oznacza to mniejsze opory przepływu i tarcia w określonych warunkach.

Taka konstrukcja oleju pomaga ograniczyć zużycie paliwa i emisję CO2. Nie oznacza to, że 5W20 zapewnia słabszą ochronę z definicji. Silnik musi być jednak zaprojektowany tak, aby prawidłowo pracować przy przewidzianej przez producenta lepkości i wartości HTHS. W dostępnych specyfikacjach dla tej klasy spotyka się między innymi minimalną lepkość HTHS na poziomie 2,6 cP przy 150°C.

Do jakich silników stosuje się olej 5W20?

Najczęściej jest to olej przeznaczony do nowoczesnych, lekkich konstrukcji o ograniczonych oporach wewnętrznych. Może być stosowany zarówno w silnikach wolnossących, jak i turbodoładowanych, o ile dopuszcza go dokumentacja konkretnego pojazdu. Przykładem są wybrane jednostki Ford EcoBoost, dla których producent określa normę Ford WSS-M2C948-B.

Wskazania do zastosowania 5W20 obejmują przede wszystkim:

  • nowoczesne silniki benzynowe z bezpośrednim wtryskiem paliwa,
  • jednostki turbodoładowane, w tym wybrane silniki EcoBoost,
  • konstrukcje o niskich oporach wewnętrznych, przygotowane do pracy z obniżoną lepkością HTHS,
  • silniki, których instrukcja wymaga oleju 5W20 wraz z konkretną normą producenta.

O tym, czy dana jednostka może pracować na oleju 5W20, decyduje jej konstrukcja, a nie sam wiek samochodu. Olej tej klasy może być dopuszczony także w starszym pojeździe, ale nie należy zakładać, że będzie właściwy tylko dlatego, że pasuje do temperatury otoczenia.

Dlaczego norma API ma znaczenie większe niż sama lepkość?

Dobieranie oleju wyłącznie po oznaczeniu 5W20 jest częstym błędem. Dwa produkty o tej samej lepkości mogą różnić się pakietem dodatków, odpornością na utlenianie, ochroną układu oczyszczania spalin oraz zabezpieczeniem przed zjawiskami występującymi w silnikach z bezpośrednim wtryskiem.

Jednym z nich jest LSPI (Low Speed Pre-Ignition), czyli przedwczesny, niekontrolowany zapłon mieszanki przy niskiej prędkości obrotowej i dużym obciążeniu. Zjawisko może wywołać gwałtowne wzrosty ciśnienia w cylindrze. W małym silniku turbo, który osiąga wysoką moc z niewielkiej pojemności, może to prowadzić do uszkodzenia tłoka, pierścieni lub innych elementów układu korbowo-tłokowego.

Właśnie dlatego w przypadku benzynowych silników z turbodoładowaniem i bezpośrednim wtryskiem trzeba sprawdzać, czy olej spełnia aktualne wymagania jakościowe. Klasy API SN Plus lub API SP uwzględniają ochronę przed LSPI. Sama lepkość 5W20 nie daje takiej gwarancji.

Jeżeli silnik jest narażony na LSPI, ważniejszy od wyboru między 5W20 a 5W30 jest olej spełniający właściwą normę jakościową i wymagania producenta.

Ma to znaczenie także w starszych samochodach. Instrukcja napisana przed wprowadzeniem nowszej klasy API siłą rzeczy nie mogła jej wymienić. Nie oznacza to jednak, że należy ignorować normę producenta pojazdu. Trzeba sprawdzić, czy nowszy olej zachowuje wymaganą specyfikację, a w razie wątpliwości porównać aktualne dane techniczne produktu z dokumentacją silnika.

5W20 czy 5W30 – kiedy rozważyć zmianę?

Jeśli samochód jest na gwarancji, najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje stosowanie lepkości i normy wskazanych przez producenta. Dotyczy to również silników wyposażonych w filtr GPF lub DPF, ponieważ niewłaściwy olej może zwiększać obciążenie układu oczyszczania spalin.

W aucie po gwarancji zmiana na 5W30 może być rozważana tylko wtedy, gdy producent dopuszcza taką lepkość, a olej spełnia właściwe wymagania jakościowe. Sama argumentacja, że 5W20 jest „za cienki”, nie wystarcza. Znaczenie mają między innymi stan silnika, pobór oleju, sposób eksploatacji, temperatura pracy i rzeczywiste obciążenia. Olej o wyższej lepkości nie naprawi zużytej jednostki i nie zastąpi właściwej normy API.

Decyzję można uporządkować w następujący sposób:

Sytuacja Zalecenie Na co zwrócić uwagę
Samochód na gwarancji Trzymać się 5W20, jeśli wymaga go instrukcja Norma producenta, klasa API i wymagania układu GPF lub DPF
Starszy silnik bez dopuszczenia 5W30 Nie zmieniać lepkości bez potwierdzenia w dokumentacji Ryzyko niewłaściwego smarowania i niezgodności z konstrukcją silnika
Silnik po gwarancji z dopuszczonym 5W30 Można rozważyć zmianę Norma API, specyfikacja producenta i warunki eksploatacji

Przy intensywnej jeździe miejskiej warto zwrócić uwagę także na odporność oleju na paliwo i odparowanie, między innymi parametr NOACK. Nie powinien on jednak przesłaniać podstawowej zasady: najpierw trzeba ustalić wymagania silnika, a dopiero później porównywać konkretne produkty.

Olej 5W20 warto stosować wtedy, gdy przewiduje go konstrukcja silnika i dokumentacja pojazdu. W jednostkach turbo z bezpośrednim wtryskiem wybór powinien obejmować nie tylko lepkość, lecz także normę API SN Plus lub SP oraz wymaganą specyfikację producenta. Dopiero taki komplet informacji pozwala ocenić, czy zmiana na 5W30 ma techniczne uzasadnienie.

Redakcja mikar24.pl

Mikar24.pl to portal dla kierowców, którzy chcą rozumieć swoje auto i dbać o nie bez przepłacania. Piszemy o olejach i płynach eksploatacyjnych, przeglądach i naprawach, mechanice i elektryce, myciu i pielęgnacji karoserii oraz wnętrza, oponach i felgach, a także o tym, jak przygotować samochód na zimę, lato i dłuższą trasę. Zaglądamy też do motocykli, samochodów dostawczych, kamperów i przyczep.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?